اقتصاد مقاومتی؛ تولید - اشتغال | سه‌شنبه، ۳۰ آبان ۱۳۹۶

گیاهان خوراکی و دارویی در معرض انقراض/جای خالی دستگاه های ناظر - نمایش محتوای خبر

 

 

گیاهان خوراکی و دارویی در معرض انقراض/جای خالی دستگاه های ناظر

گیاهان خوراکی و دارویی بهاری در استان کردستان :

گیاهان خوراکی و دارویی در معرض انقراض/جای خالی دستگاه های ناظر

رسیدن فصل بهار و داغ شدن بازار فروش گیاهان بهاری بهانه است که هرساله خبرنگاران زیادی در استان کردستان را مشتاقه به نوشتن در خصوص این نعمت های بزرگ خدادادی می کند.
در همین راستا برای نوشتن گزارشی از حال و روز امسال بازار فروش گیاهان بهاری شهرستان کامیاران روانه بازار فروشندگان گیاهان بهاری شدم.
این روزها اگر سری به بازار گیاهان خوارکی و دارویی بهاری شهرستان کامیاران بزنید آنچه در این بازار خودنمایی می کند حجم کم گیاهان بهاری و قیمت بالای آنها نسبت به سال های گذشته در این شهرستان است.
با قدم زدن در این بازار ذهن انسان ناخودآگاه به سوی علت این تغییر بزرگ نسبت به سال های قبل در بازار کشیده می شود و آنچه که برای اولین بار در خصوص علت این مسئله به ذهن می رسد در حال انقراض بودن نسل این گیاهان از کوه های این منطقه است.
در سال های نه چندان دور گذشته همین موقع سال فراوانی انواع مختلف گیاهان و عطر بهاری آنها در این بازار نوید دهنده جاری بودن زندگی در کوهستان سربلند شاهو برای مردم شهرستان بود.
ناراحت از اوضاع کنونی بازار فروش گیاهان بهاری در شهرستان آنچنان در فکر فرو برد بود که شاید فقط صدای زنی که مانند من مشغول جویا شدن از علت کسادی بازار از یک فروشنده این گیاهان بود می توانست من را از آن همه ناراحتی برای چند لحظه دور کند.
زن که انگار با گشتن زیاد از خرید گیاه منصرف شده بود گفت: چرا با وجود بارندگی های بسیار خوب بهار امسال اوضاع بازار گیاهان خوراکی خوب نیست؟
مرد میان سال فروشنده گفت: چیدن گیاهان خوراکی و دارویی از کوه های شهرستان و فروش آن در بازار در فصل بهار حدود 20 سال است که جز شغل بهاری من محسوب می شود و در طی این سال ها هیچ گاه به اندازه پنج، 6 سال اخیر شاهد کاهش میزان روییدن این گیاهان در کوه های شهرستان نبوده ام.
وی افزود: در سال های گذشته هر کدام از کسانی که برای جمع آوری گیاهان بهاری به کوه می رفتند در پایان روز با 40 تا 50 کیلو گیاه برمی گشتند این در حالی است که در سال های اخیر با کاهش رویش این گیاهان در کوه ها هرکدام از آنها فقط می توانند نهایت در روز 20 کیلو گیاه جمع آوری کنند.
شنیدن حرف های این فروشنده این تصور را در ذهن ایجاد می کرد که شاید یکی از علت های این اتفاق زیاد شدن تعداد افراد جمع آوری کننده این گیاهان باشد.
از یکی دیگر از فروشندگان این بازار که داشت با دوست خود صحبت می کرد شنیدم که می گفت روز گذشته در کوه چند دسته از زنان و مردان که از مناطق دیگر استان برای کندن گیاهان بهاری به کوه های شهرستان آمده بودند برخورد کرده است.
وی که از این وضع ناراضی بود افزود: کوه های شهرستان طی چند سال اخیر با موج عظیمی از ورود این افراد مواجه بوده اند که می توان این علت را یکی از دلایل بزرگ انقراض نسل های گیاهان بهاری در کوهستان های این شهرستان دانست.
این فروشنده به ناآگاهی از برداشت صحیح گیاهان بهاری توسط این افراد اشاره و اظهار کرد: مسئله برداشت های غیر کارشناسی و سنتی گیاهان بهاری از سوی مردم بومی و غیر بومی شهرستان موضوعی است که برای جلوگیری از انقراض نسل های این گیاهان باید مورد توجه مسئولان ذی ربط قرار گیرد.
من که برای اطلاع بیشتر از اوضاع بازار مشغول پیمودن طول بازار بودم نگاهم به گیاهانی افتاد که از ریشه کنده شده بودند.
جلوتر رفتم و از فروشنده علت از ریشه کنده شدن این گیاهان را پرسیدم و او گفت: بعضی از خریداران معتقد هستند ریشه این گیاهان فواید درمانی دارد و عده ای هم ریشه این گیاهان را برای کاشت در باغچه های خانه خود می خواهند.
با شنیدن این حرف ها متوجه شدم چقدر جای نهادهایی مانند منابع طبیعی و محیط زیست برای آگاه سازی و آموزش های لازم به مردم در خصوص نحوه بهره برداری و استفاده صحیح از این سرمایه عظیم استانی و ملی در میان جامعه خالی است.
وی در خصوص انواع گیاهان خوارکی و دارویی موجود در کوه های شهرستان افزود: بیش از 30 نوع انواع گیاهان خوارکی و دارویی از کوه شاهو برداشت می شود.
به گفته او که خود برای جمع آوری این گیاهان به کوه می رود بیش از نیمی از این گیاهان به علت برداشت زود هنگام و بی رویه در شرایطی قرار گرفته اند که فقط می توان آنها را در مقدارهای بسیار کم در مکان های بسیار سخت و صعب العبور پیدا کرد.
این گیاهان رو به انقراض در استان کردستان علاوه بر تامین بخشی از مواد غذایی مورد نیاز مردم منبع درآمد مناسبی برای روستاییان و مردم محلی این استان در فصل بهار است.
مهمترین گیاهان خوراکی موجود در کوه های شاهو شامل کنگر، ریواس، شنگ، گیلاخه، قازیاغی، پیچک، قارچ کوهی، بنا، کنیوال، خوژه، اسفناج وحشی، نعناعی کوهی، موسیر و گاوزبان است.
برخی از این گیاهان خودرو به مصرف دارویی می‌رسد که از آن جمله می‌توان به شیرین بیان، قازیاغی، هزبی کوهی و شوید کوهی اشاره کرد و بعضی از آنها مانند گون (در استحصال کتیرا) مورد استفاده قرار می‌گیرد.
برداشت بی رویه گیاهان خوراکی در فصل بهار علاوه بر انقراض نسل این گیاهان موجب تخریب و فرسایش خاک نیز می شود که می طلبد مسئولان ذی ربط هرچه سریع تر در این زمینه اقدامات لازم را شروع کنند.
سارال، چهل چشمه، کوسالان، شاهو، اورامانات، سورین، آربابا، آریز، پیازه وکره میانه، دشت های لیلاخ و چهار دولی جایگاهی مناسب برای رویش گیاهان وحشی دارویی و خوراکی در استان کردستان هستند.
برداشت گیاهان خوراکی و دارویی هر ساله از اواسط فروردین تا پایان اردیبهشت به مدت 50 روز در یک میلیون و 400 هزار هکتار مراتع استان کردستان انجام می شود.
کامیاران در 65 کیلومتری جنوب سنندج واقع شده است.

 

منبع خبرگزاری: ایرنا