رونق تولید ملی | دوشنبه، ۲۸ بهمن ۱۳۹۸

کلاش - نمایش محتوای صدا

 

 

نمایشگر دسته ای مطالب

کلاش

کلاش


 

یکی از دست ساخته های دیرین کهن دیار کردستان " کلاش " است. که خواستگاه نخستین آن اورامان بوده و اینک در اکثر نقاط کردستان ساخته می شود همانند بیش ترین کارهای روستا ساخت کلاش نیز در روستای " نوره " کاری گروهی و خانوادگی است. و استاد محمد به ما مجالی داد تا هنر ساخت این پای افزار کردی را به دست او و بستگانش به تصویر بکشیم . اولین مرحله تهیه ی کلاش زیره است.  پارچه های پنبه ای دررنگهای مختلف به صورت طولی و عرضی بریده شده و پس از تا خوردن و کوبیده شدن رج می شوند . و به شکلی منظم به سیخ کشیده می شوند. کوبیدن زیره کاری است که به جهت استحکام زیاد تکرار می شود برای آنکه زمینه ی مرحله بعد فراهم شود و پارچه های زیره پراکنده نشود نخی محکم از میان آنها گذر داده می شود. زیره کلاش را با عبور دادن چهار رشته ( دوال ) تسمه ای چرمی که از پوست گاو تهیه شده محکم کرده و مهار می کنند. سپس از صاف کردن زیره یک دوال دیگر از رو بسته می شود و به شکلی خاص گره می خورد و آنگاه شیار هایی جهت هواکش به آن ایجاد می شود . به اندازه ی پای شفارش دهنده طرح کف به زیره نقش می بندد و پاچه های دور تا دور حاشیه ی طرح را جهت عبور دادن بند رکاب سوراخ می کنند رشته های بند رکاب تاب داده می شوند و به زیره دوخته می شوند و مجددأ به زیره شیارها افکنده می شود و حواشی زاید بریده می شوند و اطراف مرتب و صاف می گردد و استاد بر غضروف های محکم که بر نوک و انتها کلاش با دوال بسته شده میخ می کوبد زیره آماده شده ی کلاش در دست زنان هنرمند کرد قرار می گیرد و بند بند "خوشه گندمی " چیده می شود. که بافتی مخصوص کردستان است. دو تا سه روز طول می کشد که رویه ی کلاش با استحکام تمام بافته شود و معمولأ در این کار گروهی با ظرافت برعهده زنان است کار بافت رویه که به ا تمام می رسد کلاش قالب می خورد و اولین بار که آن را پوشیده باید با سبزه آشنا شود تا درزهایش مسدود گردد و برای اینکار کجا بهتر از دامنه های سر سبز کردستان.

 

 

بخشي از مواد اوليه مورد مصرف در گيوه كشي در محل تهيه مي شود و بخشي نيز از نقاط ديگر آورده مي شود.

موادي كه در محل تهيه مي شوند:

پوست گاو - پيه - نري گاو – نخ تابيده شده از موي بز

موادي كه از خارج محل تهيه مي شود:

رنگ - پارچه نازك نخي – كتيرا - نخ تابيده شده (نخ قرقره) براي بافتن رويه گيوه - ميخ سياه بنفش

 

 

پاره اي از اين مواد را گيوه كشان بدون اينكه كاري روي آن انجام دهند به كار مي برند مثل پيه، نخ قرقره، چرم دباغي شده گاوميش (كه فقط دوربري مي شود)، رنگ (رنگ شيميائي آماده شده در كارخانه) كف هاي پلاستيكي كه در كارخانه هاي تهران تهيه مي شود، ميخ سياه بنفش، كتيرا (كه فقط در آب مي خيسانند)، چسب و نخ قرقره. روي پاره اي ديگر از مواد استادكاران و كنندگان كار فعاليت هاي اوليه اي انجام مي دهند تا در گيوه كشي قابل استفاده باشد كه عبارتند از:

* پوست، كه بايد ابتدا خشك و سپس رشته رشته و در پايان موزدائي و سپس پيه مالي شود.

* نري گاو، كه بايد ابتدا پوست كني، سپس خشك، دوباره اندكي نمدار و سپس قطعه قطعه شود.

*  پارچه نخي كه بايد ابتدا رنگ و سپس رشته رشته و بعد از آن تبديل به فيتله شود.

* موي بز، كه در پاره اي موارد توسط زنان تابيده شده و تبديل به ريسمان هاي نازكي مي شود و يا اينكه بطور كلي از روستاهاي اطراف تهيه مي گردد.