رونق تولید ملی | چهارشنبه، ۲۴ مهر ۱۳۹۸

نقش شورای نگهبان قانون اساسی در برگزاری انتخابات - نمایش محتوای خبر

 

 

نقش شورای نگهبان قانون اساسی در برگزاری انتخابات

 مفهوم نظارت و اركان آن

نظارت» در لغت به معناي «مراقبت كردن» و «تحت نظر گرفتن» است متنوعي براي بيان مفهوم اين واژه ديده مي­شود كه همگي به معاني ذكر شده بر مي­گردنددر معناي لغوي اين كلمه ابهامي وجود ندارد، اما در مورد تعريف اصطلاحي آن، عالمان هر علم، تعريفي متناسب با همان علم بيان كرده­اند. از نظر حقوقي، مقصود از نظارت بر انتخابات، مجموعه عملياتي است كه نهاد ناظر انجام مي­دهد تا از اجراي دقيق و صحيح قانون و سلامت انتخابات اطمينان حاصل نمايد.

براي نظارت، اركان يا عناصري قابل تصور است. اين اركان كه همواره وجود دارد عبارت است از «نظارت كننده»، «نظارت­شونده» و «موضوع نظارت».  مثلاً در جمله «شوراي نگهبان بر برگزاري انتخابات نظارت مي كند»، شوراي نگهبان ركنِ ناظر است؛ نظارت­شونده در اين مورد، مجري انتخابات (يعني وزارت كشور) است و موضوع نظارت، برگزاري انتخابات مي‌باش. فلسفة نظارت بر انتخابات، پيشگيري از رقابت ناسالم بين داوطلبان و نيز جلوگيري از تخلفات و خطاهاي برگزاركنندة انتخابات و صيانت از آراي مردم است. هر جا كه تخلّف، تقلّب و خطاي مجري قانون، محتمل باشد، نظارت بر اجرا نيز موضوعيت پيدا مي­كند. به عنوان مثال، در باب وقف، شخصي به عنوان «متولّي»، عهده­دار وظيفة نگهداري از موقوفه است. شخص ديگري نيز به عنوان «ناظر» تعيين مي­شود تا بر كار متولّي نظارت كند. در مورد وصيت نيز چنين است. وصيت­كننده براي حصول اطمينان از اجراي صحيح و دقيق وصيت­نامه، يك نفر را به عنوان ناظر تعيين مي­كند.

در حقوق عمومي نيز مسئله نظارت اهميت زيادي دارد. قانون اساسي براي قواي سه­گانة كشور نظارت لازم را پيش­بيني كرده است؛ مجلس شوراي اسلامي از طريق ديوان محاسبات بر قواي ديگر نظارت مالي مي­كند.قوة قضاييه نيز از طريق سازمان بازرسي كل كشور بر قواي ديگر نظارت مي­كند. با وجود اين كه وظايف هر يك از قواي سه گانه در قانون به روشني بيان شده است، لكن اين مسئله، اهميت نظارت را بر اقدامات آنان منتفي نساخته است و قانون براي ايجاد تعادل و موازنه در قدرت و پيشگيري از سوء استفاده يا خطاهاي احتمالي، نظارت را مطرح نموده است. اين در حالي است كه قواي سه­گانة كشور مستقل از يكديگر هستند. نفي نظارت بر اجراي قانون، به معناي نفي احتمال تخلف، تقلب و خطاي در اجرا است. آيا هيچ فرد عاقلي مي­تواند احتمال اين امور را نفي نمايد؟

جهت دریافت متن کامل بصورت pdf کلیک نمایید