رونق تولید ملی | سه‌شنبه، ۳۰ مهر ۱۳۹۸

مستند حاشیه سیروان - نمایش محتوای تلویزیون

 

 

برنامه های سیما

مستند حاشیه سیروان

 

رودخانه سیروان در جنوب غربی کردستان جریان دارد و طولانی ترین رودخانه این استان است. این رودخانه بعد از به هم پیوستن آب های بخش های جنوب غربی، غرب و مرکز استان مثل قشلاق، گاوه رود و گردلان در نهایت به نام رودخانه سیروان در مسیری طولانی به راه می افتد و کشتزارها و دشت های اطرافش را با طراوت و ترنم گوشنواز خود به بزم شادی و شکوفایی و بالندگی می برد.

بخش عمده این رودخانه که با اندام پیچ در پیچ خود، زیبایی اش را بیش از پیش به تصویر می کشد، در شهرستان سروآباد و منطقه باستانی اورامان جریان دارد و آن را به دو بخش تقسیم می کند و سپس در خاک عراق با پیوستن به رودخانه دیاله، وارد رود بزرگ دجله شده و سرانجام در آغوش گرم و مهربان خلیج فارس آرام می گیرد.

زیبایی های طبیعی اطراف این رودخانه و بستر آن که محل زندگی انواع پرنده ها و ماهی هاست، این مار خزنده و سیال خروشان را به یکی از دیدنی ها و جاذبه های طبیعی و ملی تبدیل کرده است که گردشگران زیادی را به سوی خود جذب می کند.

سیروان محل تمرین و مسابقات قایقرانان استان، مسابقات ملی و بین المللی نیز هست و علاوه بر این نقش بسیار مهمی هم از نظر سیاسی، کشاورزی و آب شرب ساکنان این استان دارد، به طوری که طی سال های اخیر با افزایش کشاورزی در دشت های سنندج و کامیاران و ساخت استخرهای پرورش ماهی در نزدیکی روستای پلنگان، کیفیت آب این رودخانه رو به کاهش می رود.

این زیبای افسونگر، با ظاهری فریبنده همواره در کمین طعمه های خود نشسته است. پس اگر برای بازدید از آن راهی این منطقه شدید مراقب کودکان خود باشید و فراموش نکنید خودتان هم برای آب تنی به رودخانه نزدیک نشوید و زیبایی های آن را از دور ببینید.

برای رفتن و دیدن مسیر، چشم انداز، عظمت و زیبایی های طبیعی رودخانه سیروان بهترین مسیر فاصله بین روستاهای «اسپریز» تا «هجیج» است که به دلیل وجود جاده شنی موازی و در راستای رودخانه، دیدنی های بسیار زیادی دارد و مطمئنا می تواند نظر و رضایت شما را جلب کند.

رود بزرگ و پرآب سیمره که از ناحیه ی کوهستانی الوند در استان همدان سرچشمه گرفته، پس از پیمودن مسافتی از شرق این شهرستان می گذرد . رود بزرگ و پرآب سیمره مرز طبیعی شهرستان را با استان لرستان تشکیل می دهد

آب فراوان حاصل از انباشت نزولات جوی در کوهستان سرسبز و سخت گذر سیوان که در شهر باستانی سیروان (روستای سراب کلان امروزی) جوشان می گردد رودخانه ای را به وجود آورده که با نام شیروان معروف است و به طول 7 کیلومتر در منطقه جریان یافته و به رودخانه ی سیمره می پیوندد .

همه نیک می دانیم که یکی از علل عمده و اصلی پیدایش تمدن ها وجود آب بوده است ؛ منطقه ی سیروان به دلیل شرایط جغرافیایی خاص و به ویژه منابع آب ، در طول ادوار تاریخی دارای موقعیت مناسب برای زندگی اجتماعی مردم بوده است . وجود آثار متعدد از سکونت گاه ها ، قلعه ها و محوطه های باستانی دلیلی بر این ادعاست .

آثار باستانی منطقه ی سیروان :

مهم ترین اثر تاریخی – باستانی منطقه ی سیروان؛ شهر باستانی سیروان است که در روستای سراب کلان قرار دارد. این شهر مرکز ایالت ماسبذان بوده و استحکامات طبیعی و موقعیت جغرافیایی مهمی داشته و تا قرن 4 هجری موقعیت سیاسی، جغرافیایی و شهری خود را حفظ کرده است و یکی از تفرج گاه های شاهان ساسانی و به ویژه انوشیروان بوده است.

امروز در سکوت ویرانه های این شهر می توان کیفیت شهرسازی و ذوق معماری دوره ی ساسانی را مورد بررسی قرار داد.

بنا به گفته ی محققان و باستان شناسان؛ این شهر در اثر زلزله ای که در قرن 4 هجری رخ داده به زیر زمین فرو رفته است و در حال حاضر به دلیل عدم توجه متولیان مربوط به آثارباستانی و ... به جز خرابه هایی که آن هم مردم ساکن روستا به عنوان کاه دان استفاده می کنند، چیزی بر جای نمانده است که اگر این چنین پیش برویم در سال های آینده آثاری از شهر باستانی – تاریخی سیروان دیده نخواهد شد !

«البته این فقط شهر باستانی سیروان نیست که مورد کم توجهی قرار گرفته است؛ بلکه آثار باستانی – تاریخی زیادی در استان ایلام وجود دارد که حتی نامی از آن ها برده نمی شود! آثاری که اگر به بررسی و شناسایی آن ها بپردازیم و آن ها را به گردشگران داخلی و خارجی معرفی کنیم گام بلندی را در جهت شکوفایی صنعت توریسم در استان برداشته ایم. این در حالی است که بیشتر کشورهای جهان امروزه دارای صنعت پویای توریسم هستند و حتی در ایران برخی استان ها تا حدودی در این کار موفق بوده اند و سالانه درآمد زیادی از صنعت گردشگری به دست می آورند.

استان ایلام دارای آثار باستانی بسیار کهنی است که متاسفانه خیلی کم مورد مطالعه قرار گرفته اند و بسیاری از این آثار به راحتی به تاراج رفته اند! با جرات می توان گفت که تمدن ایلامیان به خاطر قدیمی بودنش هنوز به طور کامل شناخته نشده است و البته در بخش هایی از استان خوزستان مطالعات خوبی در این زمینه صورت گرفته است».

غارهای چهل ستون و بره زرد و محوطه های تاریخی گهواره : در 500 متری قلعه هیزدر، غار چهل ستون و در فاصله ی 5 کیلومتری آن غار بزرگ و شگفت انگیز بره زرد بر فراز کوه سیوان واقع شده است. در دامنه ی غار بره زرد محوطه ی تاریخی گهواره قرار دارد که دارای آثار دیوار و شبکه ی آب رسانی می باشد.

غار بره زرد يا کنا تاريكه ( کنانام ): در ارتفاعات سيوان كوه بدره و در فاصله 35 كيلو متري  مسير ايلام به دره شهر قرار دارد. اين غار يك حو ضچه ي آبي، پرده هاي سنگي، صدها ستون و مجسمه استالاكتيتي و استالاگميتي دارد. تالارها، چاه ها، دهليزها و دالان هاي متعددي از لحظه ورود به غار تا عمق 350 متري نظر هر بيننده اي را به خود جلب مي كند. سردي هواي داخل غار موجب شده است كه در طول سال هيچ نوع جانوري در آن زندگي نكند ! ارتفاع بعضي از تالارهاي داخل غار به 12 متر مي رسد .

دهانه ي ورودی غار آن قدر تنگ است که فقط یک نفر به صورت سینه خیز می تواند  عبور کند ! برای دستیابی به این غار باید یا از طریق جاده خاکی مله پنجاب به باریکاب که فقط خودروهای کوهستان رو و شاسی بلند می توانند رفت وآمد کنند و در مقصد یعنی باریکاب ماشین پارک کنید و حدود ۴۵ دقیقه کوهنوردی به غار می رسید . مسیر دیگر همان جاده ایلام - دره شهر است که در روستای زیفل یا پاکل گراب پیاده می شوید و پس از حدود ۲ ساعت یا بیشتر کوهنوردی به غار بره زرد می رسید.

قلعه ی هیزدر hisder: این قلعه ی سنگی در آبریز شرقی گردنه ی مله گون بر فراز صخره ای ایجاد شده است .

تپه ی باستانی سیروان(قلا): این تپه ی باستانی که در میان زمین های کشاورزی آبی قرار گرفته است و شباهت اندکی به اهرام ثلاثه ی مصر دارد. این تپه که در زبان محلی به آن قلا می گویند؛ درست در نقطه ی مقابل تپه ی باستانی روستای چگینی قرار دارد. بیشتر کسانی که این دو تپه ی باستانی دست ساز را مشاهده کرده اند این سخن را تصدیق می کنند که چه رازی بین این دو تپه وجود دارد که درست در نقطه ی مقابل هم واقع شده اند ؟! البته به دلیل عدم کاوش های باستان شناسی؛ این راز هنوز سر به مهر مانده است و قدمت تاریخی این مکان ها تاکنون مشخص نشده است .

همان طور که پیش از این گفته شد؛ منطقه ی سیروان به دلیل آب و هوای مناسب و وجود چشمه های فراوان، دارای آثار باستانی – تاریخی زیادی است . به طوری که کمتر روستایی در این بخش پیدا می شود که آثار باستانی – تاریخی و یا اسلامی در آنم وجود نداشته باشد ولی متاسفانه مورد کم لطفی مسوولان و متولیان امر واقع شده است.

تپه ی باستانی روستای چگینی : این تپه در شرق روستای چگینی و در مسیر جاده ی ارتباطی واقع شده است. این تپه ها بارها و بارها توسط قاچاقچیان عتیقه حفاری شده اند !

این تپه در ارتفاع بلندتری نسبت به منازل مسکونی قرار دارد و همچون نگهبانی بردبار سال هاست استوار پاربرجای مانده است و با توجه به قدمت تاریخی آن چه رخدادهایی از مردمان نسل های مختلف این روستا در سینه ندارد .

آثار طبیعی – گردشگری منطقه سیروان؛ تفریگاه طبیعی تنگه ی سازبن - رود پرآب سیمره - شهرستان سیروان - باغ های مسیر جاده ی شهر لومار به روستاهای پایین دست. (درویشان - ورگچ - شوراب) - دشت های هموار و مزارع بسیار زیبای برنج (شالی زار) - باغ های روستای کوهستانی بوژان شهرستان سیروان

این روستا دارای چشمه ابی سرد که در زبان محلی به (کیه نی که و) به معنی چشمه ی آبی رنگ معروف است، می باشد. باغ های فراوان انار و گردو و ... و استخرهای پرورش ماهی سردآبی قزل آلا و دیگر این که چشمه ای (کیه نی) که در تمام مدت سال در میان باغ های این روستا جاری است ؛ مکانی مناسب و آرام و دل انگیز برای هر مسافر خسته ای است که ساعتی چند در آن جا بیاساید .

ساحل رود سیمره .

منطقه عرب رودبار: این منطقه از شیروان که قلب تپنده ی کشاورزی بخش شیروان می باشد به دلیل وجود زمین های حاصل خیز و هموار و رود پرآب سیمره، وجود جنگل های بلوط فراوان، مزارع برنج (شالی زار)، مزارع خیار و باغ های انار؛ در تمام روزهای سال فرش سبز رنگ خود را فروتنانه زیر پای مهمانان گسترده است.

منطقه کوهستانی هریزین: این منطقه که بویژه در فصل بهار از دیدنی ترین مناطق سیروان می باشد در پشت روستای حسن گاوداری قرار دارد و از طریق جاده خاکی مله گون به شهر ایلام مرتبط می شود٬ جنگل زیباو ارتفاعات برفگیر آن هرروزه در فصول مختلف سال دوستداران طبیعت را به دیدن زیباییهای چشم نواز خود مهمان می کند.

زیارتگاه های شهرستان سیروان :

امام زاده عباس : امام زاده عباس ؛ ۵ کیلومتری شهر لومار. مرقد این امام زاده بر روی تپه ای مشرف بر رودخانه ی شیروان در 5 کیلومتری شهر لومار واقع شده است که از جمله بناهای تاریخی – اسلامی سیروان است. مزارع سرسبز و کوه های زیبای اطراف امام زاده ، زیباییش را صدچندان کرده است .

امام زاده حاجی حاضر : مرقد این امام زاده در میان زمین های کشاورزی روستای سراب کلان واقع شده است . حرم آن در سال های گذشته بازسازی شده است .

امام زاده صورت بانو : مرقد این امام زاده در روستای گوراب بنا شده است . البته این امام زاده نزدیک به یک سال است که بقعه ی آن ساخته شده است ! زیرا بر اثر تخریب حرم قبلی آن کمتر کسی از وجود این امام زاده خبر داشت و بر اساس روایتی که وجود دارد این امام زاده به خواب یکی از بزرگان محل آمده و از او خواسته تا حرم وی را درست کنند !

امام زاده سید علی : مرقد این امام زاده در 2 کیلومتری شهر لومار و مشرف بر رود سیمره واقع شده است .

امام زاده عباس عرب رودبار : مرقد این امام زاده در پایین دست منطقه ی سیروان موسوم به عرب رودبار احداث شده است .

امام زاده محمد باقر : مرقد این امام زاده در پایین دست مسیر ایلام به سیروان در روستای سفیدخانی واقع است .

بقعه زیارتی شاه قلندر : این مکان زیارتی در روستای قلندر از توابع دهستان زنگوان در ۳ کیلومتری شهرک سرتنگ واقع شده است .

آنچه گفته شد تنها گوشه ای از زیبایی های سیروان بود و امید است در آینده ای نزدیک با سفر  به شهرستان زیبای سیروان بهتر بتوانید از زیبایی های تمام نقاط شهرستان دیدن فرموده و لذت ببرید .

 

 

عوامل برنامه:

نویسنده: علی گودرزی، کلثوم عثمان پور، کورش پاکی

گوینده: علی گودرزی، مریم نشیبا

تصویربرداران: فردین باتمانی، لقمان احمدی، خلیل خضری

صدابردار: مانی هاشمیان، حسین مجیدزاده

تدوینگر: کورش پاکی، پیمان رستمی

دستیار تهیه: لقمان احمدی، ماری زری