عمارت خسرواباد

عمارت خسروآباد در بلوار خسرو آباد «شبلی» شهر سنندج قرار دارد. این عمارت در نوع خود بی نظیر و مرکز. حکومت اردلان به ویژه خسروخان اردلان بوده است. مجموعه عمارت و باغ خسروآباد افزون بر دو بخش اصلی، یعنی قصر سلطنتی با ورودی ستون دار، باغ خسرو آباد نیز از اهمیت خاصی برخوردار بوده است این باغ که بوسیله ۴ خیابان روبرو و اطراف عمارت خسرو آباد عملاً به ۴ باغ خسرو اباد تبدیل شده بود و اطراف آن بوسیله ۴ خندق در طرفین باغ و کاخ خسرو آباد با انواع درختان مختلف احاطه شده جلوه خاصی را به این مجموعه داده است.

در حال حاضر تنها درختان ۴ باغ و بخش هایی از ۴ خیابان آن باقی مانده است. عمارت خسروآباد کتیبه ای دارد که اسم فتحعلی شاه قاجار و والی کردستان امان الله خان و تاریخ ۱۲۲۳ ه. ق بر روی آن حک شده است. عمارت خسروآباد شاخص‌ترین بنای استان کردستان است که به عنوان مقر حکومت والیان اردلان مورد استفاده قرار می گرفت. از سال ۱۳۷۳ عملیات مرمت این بنای تاریخی آغاز گردید اگر چه در سال ۱۳۷۹ بیشترین مرمت و باز سازی این بنا انجام گردید. عمارت خسرو اباد با شماره ۱۴۹۱ در فهرست آثار ملی ایران ثبت گردیده است.

تاریخچه

این بنای تاریخی به سال ۱۲۲۳ هجری قمری توسط امان ا... خان اردلان والی، حاکم شهیر کردستان در مساحت ۶۰۰۰ متر مربع ساخته شده است. عمارت در دوره قاجار.  نظریات گونا گونی در خصوص این بنای عظیم و مقر حکومتی کردستان وجود دارد بطوریکه بعضی صاحبنطران قسمت شرقی بنا را که قصر نامیده می‌شود مربوط به دوران زندیه می دانند و توسعه و تکمیل آن را توسط امان ا... خان اردلان می دانند. هنگام ساخت و تاسیس کاخ خسرو آباد دژ حکومتی سنه در مرکز شهر همچنان مقر حکومتی سیاسی و نظامی باقی ماند و اعتبار خود را از دست نداد. اگر چه بعد از مدتی نیز خسرو آباد بعنوان مقر حکومت مورد استفاده قرار گردید اما بیشتر به عنوان محل تشریفات و استقبال از شاهان و محل اقامت والیان اردلان مورد استفاده قرار می گرفت بطوریکه مراسم عروسی با شکوه حُسن جهان خانم تنها دختر فتحعلی شاه قاجار با خسرو خان پسر امان ا... خان در سال ۱۲۳۲ هجری قمری در این کاخ صورت پذیرفت.

هنگام ورود ناصرالدین شاه به کردستان در سال ۱۲۷۵ هجری قمری « ۱۲۳۳ هجری شمسی » در خسرو آباد برای وی خیمه دایر گردید. در سال ۱۳۱۷ قمری « ۱۲۷۵ شمسی » علی اکبر خان شرف الملک اردلان نوه امان ا... خان والی و وارث باغ و کاخ خسرو آباد این مجموعه را به میرزا صادق خان اعزاز الملک فروخت و از آن تاریخ در اختیار خاندان وی « صادق وزیری » قرار گرفت از آن زمان تا حدود ۵۰ سال پیش چندین بنا با سبک‌های مختلف دوره قاجار و پهلوی در این مجموعه ساخته شد که در شمال شرقی و شمال غربی و جنوب شرقی و جنوب غربی واقع شده اند.

مجموعه عمارت و باغ آن افزون بر دو بخش اصلی یعنی قصر سلطنتی با ورودی ستون دار در بخش غربی و ساختمان شرقی با غلام گردش‌ها و ایوان ستون دار مشرف بر صحن عمارت و فضای بیرونی بنا دارای فضاهای دیگری چون حمام، اتاق قاپچیان « یا قاپوچی یعنی حاجب و دربان » و خدمتکاران است . تزئینات معماری این بنا شامل گچبری، آجرکاری، اروسی‌های زیبا و حوض چلیپا شکل داخل عمارت است .

آنچه که بر اساس وضعیت ظاهری و ترکیب بنای خسروآباد قابل تامل است هم به نوع بودن بافت و ترکیب مصالح و سبک مشترک قصر، آشپزخانه، حمام و اسطبل به انضمام دیوارهای حفاظ شرقی غربی و جنوبی می‌باشد که مربوط به یک دوره می باشد.البته بعد از امان الله خان به ضرورت بناهای مختلفی در این مجموعه احداث گردیده است.

سبک اروسی‌های موجود در قصر تفاوت قابل توجهی با قسمت شرقی بنای خسروآباد دارد و همچنین تزئینات غربی با آجر و در قسمت شرقی و سر درب بیشتر از گچ بری استفاده شده است حوض بسیار بزرگ صلیبی شکلی نیز در وسط این مجموعه بر زیبایی آن افزوده است که در نوع خود بی نظیر است. طاق بزرگ سر درب اصلی باغ خسرو اباد که روبروی مقبره شرف الملک قرار داشت تخریب گردیده است درب اصلی بنا رو به حوض مرمری مربع شکل عمارت واقع گردیده و از ۴ تکه بزرگ تنه درخت گردو به سبک دروازه‌های قلعه‌های حکومتی ساخته شده است نمای شرقی بنا از آجر و گچ بری‌های زیبا تزیین شده است اما دیگر بخش‌ها از آجر و به شکل ساده تری ساخته شده اند. آب این مجموعه جاری و شرب و از مجموعه قنات‌های تعبیه شده در روی کوه آبیدر نشات می گیرد. از دیگر بخش‌های قابل توجه کاخ خسرو آباد وجود حوض و فواره با آب جاری در طبقه سوم قصر می باشد.


Building kosroabad

Khosro Abad Boulevard Mansion Khosroabad "Shibley" city of Sanandaj. The building is unique in its kind and center. Ardalan rule especially Khosrow Khan Ardalan Been. Collection Mansion and Garden Khosroabad In addition to the two main parts; The basilica with columns of input, Khosro Abad Garden Also of importance is across the street and around the garden by 4 Mansion Khosro Abad 4 Garden khosroabad became virtually surrounded by four ditches on the sides of trees surrounded by gardens and the palace khosroabad special effects in these data sets.

Currently, only four trees, gardens and parts of 4th Street remains.  Mansion Khosroabad  The  inscription has the name  Fath Ali Shah Qajar  And the governor of Kurdistan  Amanollah Khan  And the date of 1223 AD. BC is carved on it.  Mansion Khosroabad  The most prominent building is the  headquarters of the Kurdistan province governors Ardalan was used. Since 1373 restoration of the monument began operations in 1379 although most of the restoration and reconstruction of the building was done.  Mansion khosroabad  No. 1491 has been registered on Iran's National Heritage List.

History
The monument in the year 1223 AH  Amanollah Khan Ardalan  Governor, the famous ruler of Kurdistan in the area of ​​6000 square meters built. Qajar mansion.  Gunnar sack on the opinions of the massive  building, seat of government of Kurdistan there  According to some experts, the eastern part of the building called the Palace of the Zand dynasty, and they develop and complete it by  Amanollah Khan Ardalan know.

During construction, and the establishment  Khosro Abad Palace Fortress Government
Downtown is also the seat of government in a political Sena  And military remained and did not lose its  credibility. However, after a while the Khosro Abad  Was used as the seat of government  But as more and welcome to Kings Place  Ardalan, and the governors residence was used as the majestic beauty of weddings Miss Jahan Only Girl  Fath Ali Shah Qajar  With  Khosrow Khan  Son Amanollah Khan In the year 1232 AH occurred in the House.

When you arrive Nasereddin Shah Kurdistan in 1275 AH "AH 1233" was held in khosroabad to his tent. In calendar year 1317, "Solar 1275" Ali Akbar Khan Sharaf almolk Ardalan Grandchildren Amanollah Khan Vali And heir Garden Khosro Abad and the palace It is set to Mirza Sadiq Khan EAzaz almolk Since then, his family sold the "sadegh Vaziri" was From that time until about 50 years ago, according to a number of different styles Qajar The complex was built on the northeast side of And northwest, southeast and southwest are located.

A house and garden in addition to the main entrance of the basilica with columns in the western part Eastern building with columned porch overlooking the courtyard passageway Mansion And other spaces outside the building Bath Room Qapchyan "Or Qapvchy the contrast And Porter » And the servants. Decorating of this architecture include Bed, Brick work, Eros Fine And Crux dock Inside the mansion.

What is the appearance and composition of the building is notable Khosroabad The type of tissue And composition of the materials And common style mansion Kitchen Bath Stables and guard walls along the east-west South of that is related to a course. However, after Amanollah Khan The necessity of several buildings in the complex has been constructed.

Eros style of the palace is significantly different from the eastern part of the building Khosroabad And western decorating with brick And on the east side of the door is greater than plaster Large pond in the middle of a cross-shaped beauty added to its collection, which in itself is unique. Large arch over the main door Khosro Abad Garden The opposite Tomb Sharaf almolk Had been destroyed The main entrance to the building is located on a square marble pool 4 large pieces of walnut trees in the style of government built the castle gates The eastern facade of brick Plaster and decorated
But other parts of the Brick And have made ​​a more simplified form. The water current collection And drinking water from a subterranean complex embedded Abidar originates in the mountains. Other significant sectors Khosro Abad Palace There is a pool and fountains with running water is on the third floor of the palace.