رونق تولید ملی | چهارشنبه، ۱ آبان ۱۳۹۸

حمام خان (ظهیری) سنندج - نمایش محتوای تولیدات ویژه

 

 

حمام خان (ظهیری) سنندج

حمام خان در ضلع شمالی بازار سرپوشیده سنندج در مجاورت مسجدی به نام داروغه قرار دارد. این حمام از گذشته تاکنون با توجه به موقعیت خاص آن با بازار ارتباط نزدیک داشته است. راه‌های دسترسی به این بنا از خیابان‌های انقلاب و طالقانی و از سمت میدان انقلاب امکان پذیر است. از سمت خیابان چهارباغ و کوچه‌های پشت بازار و از سمت شمال میدان سنندجی می توان به آن دسترسی پیدا کرد. به عبارتی حمام در بافت قدیمی و هسته مرکزی شهر واقع شده است. بافت قدیمی شهر سنندج دارای محلات متعددی است که به تبع آن حمام‌های مختلفی در آنها قرار داشته و شماری از آنها هم باقی مانده که از جمله می توان به حمام خان اشاره کرد.

بنا به نوشته مورخان محلی کردستان در کتاب هایی همچون تفحه ناصریه نوشته میرزا شکرالله سنندجی حدیقه ناصر میرزاعلی اکبر وقایع نگار، تاریخ اردلان مستوره کردستانی، زبده التواریخ سنندجی نوشته قاضی محمد شریف، لب التواریخ نوشته خسرو بن محمد به موضوع ساخت کهن دژ (قلعه)، بازار، مساجد، حمام و بناهای مختلف در زمان ساخت دوباره شهر سنندج به عنوان مرکز ایالت کردستان به دست «سلیمان خان اردلان» والی کردستان اشاره شده است. به نظر می رسد این بنا یکی از مکان‌های عالی و باشکوه شهر سنندج با توجه به سنگ نوشته آن مربوط به دوره حاکمیت «امان الله خان اردلان» والی کردستان بوده و کار ساختمانی آن در سال ۱۲۲۰ هجری قمری به اتمام رسیده است. این بنا بعدها به سبب تملک آن به وسیله امین التجار در سال ۱۲۹۵ هجری قمری در دوران حکومت «فرهاد میرزای معتمدالدوله» (عموی ناصرالدین شاه) بازسازی و مرمت عمده به ویژه تزئینات آهک بری آن تجدید شده است. کتیبه‌های داخل آهنگری‌های اضلاع شمالی و جنوبی سکوهای سربینه (حمام سرد) گویای این امر است که تاریخ آنها مربوط به سال ۱۲۵۹ هجری قمری است. این آهنگری‌های دوره نخست تقریباً به صورت عمده در زیر لایه جدید قرار می گیرد به جز مواردی که در سکوهای شمالی و جنوبی سربینه (حمام سرد) باقی مانده است.

حمام خان سنندج در سال ۱۳۷۷ از سوی اداره کل میراث فرهنگی وقت تملک گردید و کار مرمت و حفاظ آن از سال ۱۳۷۸ آغاز شد.

معماری:

معماری حمام خان به سبک حمام‌های دیگر ایرانی طراحی و ساخته شده و دارای بخش‌های مختلفی است که ازجمله آنها سردر ورودی، هشتی، سربینه (حمام سرد)، میان در، بینه (حمام گرم)، خزینه، خلوتی، سرویس‌های بهداشتی، آب انبار اضافی و تون است. ترکیب بندی فضاهای حمام توأم با آب نماهای (حوض های) زیبا و استفاده از آب قنات برای استفاده قابل تأمل است. به ویژه که در دو سکوی این حمام دو آب نما وجود داشته که به احتمال در زمان «امین التجار» پر شده بودند و در پی گردی و کار مرمت کشف شدند. هرچند که تمام سنگ‌ها و فواره آنها از بین رفته بودند ولیکن براساس قرائن و شواهد بازسازی شدند و این مسأله یکی از ویژگی‌های بارز حمام خان است. در کنار آن استفاده از فضاهای کفش کن در زیر سکوها، هم کاری جالب توجه است. به طور کلی حمام در بخش سرد دارای سه آب نما و در بخش حمام گرم دو آب نما و در هر یک از خلوتی‌ها آب نمایی در کف تعبیه شده است. کف حمام سنگ مرمر است و ازاره و درپوش حمام سرد سنگ تیشه ای منطقه است هرچند که به طور دقیق کف سکوهای حمام از ترکیب حمام سرد مشخص نبود ولی برای همخوانی از سنگ تیشه ای استفاده شده است. سقف تمام فضاهای حمام از ترکیب طاق و گنبد است که در استحکام و ایستایی ساختمان بسیار مؤثر بوده است و مصالح مورد استفاده نیز بیشتر از سنگ و آجر و آهک به صورت بسیار گسترده است و ملات آبی در این ساختمان نقش اول را داشته است.

 

Khan Bath (Zahiri) Sanandaj

Khan baths in indoor market north of Sanandaj is located adjacent to a mosque called the sheriff. The bath according to the particular situation of the past since it is closely associated with the market. The building of access roads to the streets and going and the Revolution Square is possible. Chahar Bagh Avenue and the streets behind the Market Square in the north of Sanandaj and it can be accessed. In other words, bathroom tissue core of the old city is located. Texture of the old city of Sanandaj has several neighborhoods that consequently they had several baths and a number of them that remains of the Khan pointed to the bathroom.

According to local historians in books such as Kurdistan, Sanandaj Hdyqh Nasser Mirza Ali Akbar Tfhh Nazareth by Mirza Shokrollah timeline, history Mstvrh Ardalan Kurdistan, Sanandaj Altvarykh ones written by Judge Muhammad Sharif, Muhammad ibn Khusraw I to build lip Altvarykh old fort (castle) , markets, mosques, baths and various buildings during construction as the city of Sanandaj in Kurdistan's capital, "Soleiman Khan Ardalan" is the governor of Kurdistan. It looks great and glorious places in the City according to the inscriptions relating to the rule, "Amanullah Khan Ardalan," the governor of Kurdistan and its construction is finished in 1220 AH. It later increased its ownership in 1295 by AH Amin Altjar reign "Farhad Mirza Mtmdaldvlh" (Shah's uncle), reconstruction and major repairs to the decorative limestone Barry has been renewed. North and South sides of the inscriptions Hngryhay sarbine platforms (cold bath), this indicates that they date to the year 1259 AH. This Hngryhay first period under the new layer is placed almost in bulk, except in the northern and southern platforms sarbine (cold bath) remains.

Khan baths in Sanandaj in 1377 was owned by the General Administration of Cultural Heritage and the restoration and protection when it began in 1378.

 

Architecture:

Khan, an Iranian-style baths, baths and other architectural design and built various sections, including those that entrance, vestibule, sarbine (cold bath), the in-Binet (warm bath), miandar, retreats, health services, additional water storage and the tone. Water bath with composition spaces shots (the pool), and the use of subterranean water is used for consideration. Especially in the two platforms, two bath waterfront there's a possibility at the time, "Amin Altjar" were filled and were discovered in the surf and restoration work. Although all rocks and fountains were destroyed but they were rebuilt on the basis of evidence and evidence and this is one of the obvious features of the bath Khan. Use the space below the platform shoes next to it now, but what is interesting. The cold bath in three waterfront and the waterfront and in the warm bath water each Khlvtyha view is embedded in the floor. Bath floor is marble and stone plinth and cold shower cap ax is an area of ​​floor platforms, although the exact composition of the bath of cold bath was not specified but is used to match the stone ax.

 

در نگاه بیشتر ببینید